Trong dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương luôn giữ một vị trí đặc biệt thiêng liêng trong đời sống tinh thần của mỗi người dân. Dù ở bất cứ nơi đâu, mỗi khi tháng Ba âm lịch về, trong tâm thức mỗi người con đất Việt lại dâng lên niềm thành kính hướng về cội nguồn dân tộc, hướng về Đền Hùng – nơi thờ tự các Vua Hùng, những người đã có công dựng nên Nhà nước Văn Lang – nhà nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc.
“Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba…”
Câu ca dao mộc mạc ấy đã đi sâu vào tiềm thức của bao thế hệ người Việt, trở thành lời nhắc nhở thiêng liêng về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là một ngày lễ truyền thống, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc và ý thức hướng về cội nguồn của toàn thể nhân dân Việt Nam.
Theo truyền thống, lễ Giỗ Tổ được tổ chức vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm. Từ xa xưa, đây đã là ngày hội lớn của dân tộc, nơi hội tụ của lòng thành kính và niềm tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền nhân. Tại Đền Hùng, các nghi lễ được tổ chức trang nghiêm với phần lễ là trung tâm, thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên. Những đoàn rước kiệu từ các làng xã trong vùng, với cờ hoa rực rỡ, tiếng trống chiêng rộn rã, đã tạo nên không khí vừa linh thiêng, vừa náo nức, gắn kết cộng đồng.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm là phần hội phong phú với nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc như đấu vật, đu tiên, ném còn, cờ người, bắn nỏ… Đặc biệt, các làn điệu hát xoan, hát ghẹo – những di sản văn hóa đặc trưng của vùng đất Tổ – đã góp phần làm nên nét độc đáo riêng của lễ hội, vừa gìn giữ, vừa lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.
Trong tiến trình lịch sử hiện đại, Giỗ Tổ Hùng Vương tiếp tục được gìn giữ và phát huy với ý nghĩa sâu sắc. Năm 1946, ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, cụ Huỳnh Thúc Kháng đã thay mặt Chính phủ về dâng hương tại Đền Hùng. Hình ảnh cụ trong trang phục truyền thống, thành kính trước anh linh tổ tiên, đã thể hiện rõ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta ngay từ những ngày đầu lập nước mới.
Đặc biệt, ngày 19/9/1954, tại Đền Hùng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn cán bộ, chiến sĩ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Lời căn dặn ấy không chỉ là sự tiếp nối truyền thống, mà còn là mệnh lệnh thiêng liêng, là lời hiệu triệu toàn dân tộc đoàn kết, chung sức đồng lòng bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Trải qua các cuộc kháng chiến và công cuộc đổi mới, lời dạy của Bác vẫn luôn là kim chỉ nam cho mọi hành động của nhân dân ta.
Nhận thức rõ giá trị to lớn của ngày Giỗ Tổ, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy ý nghĩa của ngày lễ này. Năm 2007, Quốc hội Việt Nam đã quyết định cho người lao động được nghỉ làm, hưởng nguyên lương vào ngày Giỗ Tổ Hùng Vương. Từ đó, ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch chính thức trở thành Quốc lễ – một ngày lễ lớn mang tầm vóc quốc gia, thể hiện bản sắc văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam.
Ngày nay, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ diễn ra tại Phú Thọ mà còn được tổ chức rộng khắp trên cả nước, trong đó có các địa phương như phường Tiền Phong của chúng ta. Đây là dịp để các cấp, các ngành và nhân dân địa phương tổ chức các hoạt động tưởng niệm, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Thông qua đó, góp phần bồi đắp tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên và trách nhiệm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là dịp để tưởng nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng, mà còn là cơ hội để mỗi người chúng ta tự nhìn lại trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang trên đà phát triển và hội nhập sâu rộng, việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần nhận thức sâu sắc ý nghĩa của ngày Giỗ Tổ, từ đó tích cực học tập, lao động, rèn luyện, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Đồng thời, cần chung tay gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái – những giá trị đã được hun đúc từ thời các Vua Hùng dựng nước.
Hướng về ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, mỗi chúng ta hãy cùng nhau thắp nén hương lòng, tưởng nhớ công đức tổ tiên, đồng thời nguyện đoàn kết một lòng, chung sức xây dựng quê hương Tiền Phong ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với truyền thống anh hùng của dân tộc./.
