Trong thời gian qua, tình trạng tội phạm mua bán người nhằm mục đích ép buộc thực hiện hành vi phạm tội tại các “trung tâm lừa đảo trực tuyến” ở nước ngoài (chủ yếu tại Cam-pu-chia và Mi-an-ma) diễn biến hết sức phức tạp; nhiều công dân tỉnh Bắc Ninh đã trở thành nạn nhân của các thủ đoạn “việc nhẹ lương cao”, bị lừa bán vào các khu phức hợp tội phạm và bị ép buộc thực hiện hành vi lừa đảo trực tuyến.
Theo số liệu tổng hợp, tình hình công dân tỉnh Bắc Ninh bị lừa đảo, bắt giữ hoặc cần hỗ trợ từ Cam-pu-chia và Mi-an-ma có xu hướng gia tăng. Năm 2025, tỉnh đã phối hợp tiếp nhận nhiều đợt công dân từ Cam-pu-chia và Mi-an-ma bị lực lượng chức năng sở tại bắt giữ và bàn giao về nước với tổng cộng 158 người. Riêng 03 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã tiếp nhận tổng cộng 44 lượt công dân từ 02 quốc gia trên về nước.
Theo đánh giá của các lực lượng chức năng, tình hình hoạt động của tội phạm mua bán người ở Việt Nam nói chung, ở khu vực biên giới nói riêng vẫn diễn ra với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Gần đây, chiến dịch truy quét quy mô lớn của lực lượng chức năng Campuchia tại Thủ đô Phnom Penh và một số địa phương lân cận đã bóc gỡ nhiều đường dây lừa đảo trực tuyến với hơn 1.000 đối tượng bị bắt giữ, trong số đó có nhiều công dân Việt Nam. Đặc biệt, trong đợt cao điểm từ ngày 1/7 đến ngày 30/9/2025, phía Campuchia đã trao trả cho Việt Nam 1.232 người liên quan qua 14 vụ việc.
Từ thực tế trên cho thấy, các đường dây mua bán người hiện nay có sự câu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong và ngoài nước, hình thành mạng lưới hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia. Hoạt động mua bán người chủ yếu diễn ra trên các tuyến từ Việt Nam sang Lào, Campuchia nhằm cưỡng bức lao động, bóc lột tình dục hoặc ép tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến; từ Việt Nam sang Trung Quốc để ép kết hôn trái pháp luật, Ngoài ra, còn có tình trạng mua bán người trên các tàu khai thác hải sản nhằm cưỡng bức lao động tại vùng biển các tỉnh phía Nam.
Để thực hiện hành vi phạm tội, các đối tượng chủ yếu lợi dụng mạng xã hội như Zalo, Facebook, Telegram... lập các tài khoản “ảo” để tiếp cận, lừa gạt, dụ dỗ người dân bằng chiêu thức “việc nhẹ, lương cao”, tổ chức xuất cảnh ra nước ngoài theo cả hình thức hợp pháp và bất hợp pháp. Sau khi đưa nạn nhân ra nước ngoài, các đối tượng ép kết hôn trái pháp luật, bán vào casino, cơ sở game, công ty kinh doanh trực tuyến hoặc cưỡng bức lao động, bóc lột tình dục, ép tham gia hoạt động lừa đảo. Nạn nhân chủ yếu trong độ tuổi từ 16-28, tập trung ở nhóm thiếu việc làm, dễ bị tác động tâm lý. Chính những yếu tố này đã và đang trở thành nguồn phát sinh chủ yếu của tội phạm mua bán người hiện nay.
Để phòng ngừa, đấu tranh với những loại tội phạm này, trước hết mọi người cần nêu cao tinh thần cảnh giác, tự bảo vệ mình và người thân. Đây là yếu tố cần thiết trong công tác phòng ngừa, tránh tạo môi trường thuận lợi để bọn tội phạm hoạt động. Luôn cảnh giác, đề phòng người lạ hoặc cả người thân đi làm ăn xa trở về hứa hẹn tìm việc hoặc rủ hợp tác làm ăn. Cảnh giác với những lời hứa hẹn, dụ dỗ tìm việc làm có thu nhập cao trong các nhà máy, cửa hàng, quán bar, giúp việc trong nước, nước ngoài hoặc lấy chồng nước ngoài giàu có. Từ chối mọi sự giúp đỡ về tiền bạc, lợi ích vật chất của người khác, nhất là từ người lạ mới quen biết. Tìm hiểu thật kỹ về địa danh, địa điểm, mà mình định đến và đặc điểm, nhân thân của những người bạn đi cùng mình như thế nào. Trước khi đi hãy tham khảo ý kiến mọi người và thông báo, nhắn gửi cho gia đình, người thân biết bạn sẽ đi đâu, đi với ai trước khi quyết định đi xa.
Thường xuyên tìm hiểu để nâng cao trình độ văn hóa, pháp luật, kỹ năng tự bảo vệ, có thể đảm bảo an toàn cho bản thân và giúp cho người thân khỏi bị mua, bán. Điều quan trọng là luôn nhớ địa chỉ và số điện thoại tin cậy, có thể là của chính quyền, cơ quan, tổ chức, người thân... để có thể liên hệ giúp đỡ khi cần thiết. Đồng thời, tuyên truyền cho những người thân trong gia đình, bạn bè biết và cảnh giác với tội phạm buôn bán người.
Khi người dân phát hiện đối tượng có dấu hiệu, hành vi buôn bán người hãy thông báo cho cơ quan công an, hoặc chính quyền địa phương nơi gần nhất, để được giúp đỡ. Tích cực phòng chống nạn mua, bán người, mỗi người dân hãy cùng đoàn kết, hành động vì sự an toàn của mỗi người, mỗi gia đình, vì tương lai tốt đẹp của toàn xã hội./.
