Thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, Sở Tư pháp tỉnh Bắc Ninh đã ban hành tài liệu “Giới thiệu tóm tắt một số văn bản mới ban hành (số tháng 4/2026)” nhằm thông tin tới cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và Nhân dân những quy định pháp luật mới quan trọng vừa được Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành và có hiệu lực trong thời gian tới.
Trong số này, nhiều chính sách mới liên quan trực tiếp đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, xử lý vi phạm đất đai và công tác phòng, chống ma túy đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực từ ngày 01/4/2026
Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2026.
Việc sửa đổi Luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển thị trường tài sản trí tuệ và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế. Một số nội dung đáng chú ý gồm:
Rút ngắn mạnh thời gian xử lý hồ sơ sở hữu công nghiệp. Theo đó, thời gian thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 tháng xuống còn 12 tháng; đơn nhãn hiệu giảm từ 9 tháng xuống 5 tháng; đơn kiểu dáng công nghiệp giảm từ 7 tháng xuống 5 tháng. Luật cũng bổ sung cơ chế thẩm định nhanh đối với đơn sáng chế, nhãn hiệu trong thời hạn 3 tháng nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động sở hữu trí tuệ; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và nền tảng số trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.
Mở rộng phạm vi bảo hộ đối với một số đối tượng mới như kiểu dáng công nghiệp riêng phần, sản phẩm phi vật lý gồm giao diện đồ họa người dùng (GUI), biểu tượng số (icon), đồng thời bổ sung quy định bảo hộ tín hiệu cáp mang chương trình được mã hóa.
Bổ sung quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó cho phép khai thác dữ liệu để nghiên cứu, thử nghiệm, huấn luyện AI nhưng phải bảo đảm không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ. Luật cũng quy định chỉ bảo hộ đối tượng do con người tạo ra, đồng thời giao Chính phủ hướng dẫn việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm có sử dụng AI.
Tăng cường các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số; nâng mức bồi thường thiệt hại để tăng tính răn đe và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Theo đánh giá, Luật mới sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, phát triển thị trường tài sản trí tuệ và thu hút đầu tư trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ tạo điều kiện thúc đẩy đổi mới sáng tạo
Cũng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ số 115/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026.
Luật được sửa đổi nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học và công nghệ, nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh. Các nội dung nổi bật gồm:
Mở rộng khái niệm chuyển giao công nghệ theo hướng gắn với hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm đưa công nghệ vào ứng dụng thực tiễn để tạo ra sản phẩm, dịch vụ hoặc phương thức sản xuất mới.
Bổ sung quy định về “công nghệ xanh”, xác định đây là công nghệ sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, thân thiện với môi trường và phục vụ phát triển bền vững.
Mở rộng các đối tượng công nghệ được phép chuyển giao, bao gồm mô hình, thuật toán, phần mềm, dữ liệu và các giải pháp kỹ thuật mới.
Ưu tiên chuyển giao công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ xanh; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lan tỏa công nghệ tiên tiến sang doanh nghiệp trong nước.
Cho phép tổ chức, cá nhân góp vốn bằng công nghệ vào dự án đầu tư hoặc doanh nghiệp; khuyến khích thương mại hóa công nghệ và hỗ trợ thẩm định giá công nghệ.
Phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chấp thuận chuyển giao công nghệ đối với công nghệ hạn chế chuyển giao, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, Luật bổ sung cơ chế để Nhà nước mua và phổ biến công nghệ phục vụ quốc phòng, an ninh, giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.
Ban hành cơ chế đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài liên quan đến đất đai
Ngày 24/4/2025, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 29/2026/QH16 quy định cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/5/2026.
Nghị quyết được ban hành nhằm giải quyết tình trạng nhiều dự án đầu tư, công trình kéo dài nhiều năm gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội và môi trường đầu tư.
Theo đó, việc xử lý các vi phạm phải bảo đảm nguyên tắc: Không hợp pháp hóa sai phạm; Không để phát sinh sai phạm mới; Tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; Bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân và bên thứ ba ngay tình.
Nghị quyết cũng cho phép xem xét miễn hoặc giảm trách nhiệm hình sự đối với một số trường hợp vi phạm đất đai trước ngày 01/8/2024 nếu không có hành vi tham nhũng, dự án mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội và đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.
Đối với các dự án tồn đọng, kéo dài, Nghị quyết quy định nhiều cơ chế đặc thù để tháo gỡ khó khăn như:
Rà soát, xử lý các dự án được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định;
Tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với một số dự án có sai phạm trong lựa chọn nhà đầu tư nhưng đã triển khai thực tế;
Xử lý các dự án có vi phạm về mục đích sử dụng đất nhưng vẫn phù hợp quy hoạch;
Tháo gỡ thủ tục đối với các dự án lưới điện đã triển khai trước khi hoàn thiện thủ tục đầu tư.
Bắc Ninh ban hành chính sách hỗ trợ công tác cai nghiện ma túy và xây dựng địa bàn không ma túy
Ngày 29/01/2026, Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh ban hành Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐND quy định nội dung, mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện, xây dựng địa bàn không ma túy và hỗ trợ lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm ma túy thuộc Công an tỉnh Bắc Ninh.
Nghị quyết quy định nhiều mức hỗ trợ cụ thể đối với người cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện công lập như hỗ trợ tiền ăn, quần áo, đồ dùng sinh hoạt cá nhân, chi phí khám chữa bệnh và các chế độ cần thiết khác.
Bên cạnh đó, nghị quyết cũng quy định chính sách hỗ trợ đối với lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm ma túy và khuyến khích phong trào xây dựng xã, phường không ma túy trên địa bàn tỉnh.
Việc triển khai kịp thời các văn bản pháp luật mới được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận chính sách, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.
